Кітап үзіндісі

Өлуін жұрттың бәрі өледі ғой.Бірақ бірдеңені бітіріп барып өлгенге не жетсін.

Әбдіжәміл Нұрпейісов

Бір қызығы, өз өміріңнің ащы екенін басыңа іс түскен сәтте ғана мойындайсың. Былайғы уақытта, күніңнің көзін бұлт шалмаған кезде өмір жайлы ойланып не керек, онсыз да бәрі тамаша емес пе? Тек ежелгі әдетіміз бойынша, шалынып құлап жатып, қиналып жүріп, қабағымызға әлемнің бар ренішін байлап алып жүріп: «Өмір, сені сүйемін!» – дейміз іштей. Өзге адамның бәрі бекер өмір сүріп жүргендей көрініп, өзің қиналған сайын арқаланып, жаңа ерліктерге күн сайын тәуекел етеміз. Осындай сүйіспеншілікпен біздің өмір де өтіп жатыр…

Есей Жеңісұлы «Сендер бәрің жақсысыңдар, адамдар!..»

https://t.me/kitapuzindisi

— Немене, бірдеңе боп қалды ма?
— Жоқ, тек сенің түрің сондай жабырқау.
— Жабырқау? Мен несіне жабырқауым керек? Бүгін менің туған күнім ғой. Жыл бойындағы ең жақсы күн!
— Сенің туған күнің бе? — деп сұрады Пух, кәдімгідей қайран қалып.
— Әлбетте. Байқамай тұрмысың? Мына сыйлықтарға қарасаңшы. — Иа-Иа алдыңғы аяғын екі жаққа кезек-кезек тарпып қойды. — Туған күнге арналған бәлішке көз салшы!
Пух көз салды — әуелі оң жағына, содан соң сол жағына.
— Сыйлықтар? — деді ол.— Туған күн бәліші? Қайда ол?
— Сен оларды көрмей тұрмысың?
— Жоқ, — деді Пух.
— Мен де, — деді Иа-Иа. — Бұл қалжың, — деп түсіндірді ол. — Ха-Ха.
Пух әбден абдырап, желкесін қасыды.
— Өзі бүгін сенің туған күнің екені рас па? — деп сұрады ол.
— Рас.
— Ойпырмай! Жарайды енді, құттықтаймын сені, әрі бұл күні саған көп-көп бақыт тілеймін.
— Мен де құттықтаймын сені, қонжық Пух, әрі бұл күні саған үлкееен бақыт тілеймін.
— Неге? Бүгін менің туған күнім емес қой?
— Иә, сенің емес, менің.
— Ал сен «бұл күні саған үлкееен бақыт тілеймін» дейсің.
— Онда тұрған не бар? Әлде менің туған күнімде сенің бақытсыз болғың келе ме?
— Ә, түсінікті, — деді Пух.
— Өзімнің-ақ, — деді жыларман болған Иа-Иа. — Өзімнің-ақ сонша бақытсыз болғаным жетер — еш сыйлықсыз әрі туған күнге арналған бәлішсіз, жалпы, естен шыққан, елеусіз қалған, мен сөйте тұрып, қалған басқалардың бәрі де бақытсыз болса…

Милн А.А. «Винни-Пух және бәрі-бәрі-бәрі»

https://t.me/kitapuzindisi

Дүниеде өзіңді шын жақсы көретін бір адамның барын сезіну қандай рахат болса, өзіңді өлердей жек көретін біреудің жер басып жүргенін мойындау да сондай ауыр еді.

Қабдеш Жұмаділов «Тағдыр»

https://t.me/kitapuzindisi

Шақан өзінің ескі қонысына бет түзеді.
Төбесі ойылған, босағасы кұлаған ескі күмбез басында темір кісен күтіп тұр деп ойламаған.

Мұхтар Мағауин «Шақан-Шері»

Біздің инста парақшамызға тіркеліп алыңыздар🤗

https://www.instagram.com/p/DeTej9HimM_/?psln=eXUyaTF6NHE0YXg5

Кек — кекке жетелейді екен, жауыздық — тек жауыздық қана туғызады екен, ендігі кезек Шақанға жетіп еді.
Бойында жалғыз-ақ сезім қалған. Кек! Қан!
Шақан-Шері тымық ауаны, бүкіл төңіректі жаңғырықтыра, қарқылдап күлді.


Мұхтар Мағауин «Шақан-Шері»

— ... Е, жаңа есіме түсті ғой. Осы уақытқа дейін неше ән жаздыңыз және неге жаздыңыз?
— Алты, жеті әнім бар. Алдағы күнде…
— Алдағы күнді қоя тұрыңыз. Сосын алты, жетіңіз не сіздің? Республикалық газетке шыққалы отырсыз, күллі елге насихатталудың мүмкіндігі туып тұр. Ал сіз?.. Мұныңыз тым аз ғой. Кішкене ойлансаңызшы, қоссаңызшы. Ең болмаса он алты, он жеті деңіз. Келістік пе?
— Келіскенде енді… Көпшілікке өтірік айтып, газет деген киелі…
— Ой, қойыңызшы. Өмір бойы өтірік айтпай келе жатқандай. Отырыңыз онда бес-алты деп…
— Енді…

Қанағат Әбілқайыр «Періштелер жоқ жерде»

https://t.me/kitapuzindisi

— Мылтық қайда? — деді сосын. — Найза мен кісе қайда? Жолбарыс кісі жейді, ағаш пен темірді жемейтін еді ғой... Өлә, — деді сосын. — Шақанның өзінің сырт киімдері де көрінбейді...

Мұхтар Мағауин «Шақан-Шері»

https://t.me/kitapuzindisi

– Сен өзгеріп кетіпсің, - деді дауыстап.
– Енді…он сегізге келдім.
– Әлі бір ай жиырма екі күн бар.
– Ұмытпапсыз…

Мұхтар Мағауин «Көк мұнар»

Бетке айтылмаған сөз - өсек. Ол есепке алынбайды.

Сәуірбек Бақбергенов «Кентау»

Адам санасы сыртқы дүниемен күнбе-күн қатынасқа түспеген соң, ешбір бұлақ-бастау құймайтын тұйық көлдің суындай сортаң тарта береді екен. Кейде жел шайқап, толқын тұрып, өзінше буырқанғанымен, бәрібір арнасынан аспай, көпіршіп барып басылады.

Қабдеш Жұмаділов «Тағдыр»

— Апа, осы Бәйтерек ағам неге келмей кетті?
— Бәрін бүлдіріп отырған ана Азиада! Келін жақсы болса, бала да, немере де осында жүрмей ме? Басын айналдырып алған ба, екі күннің бірінде соның ауылында дейді. Бізге қарай баспайды ғой, жүгермек.
— Сол жеңгемнің аты қызық, иә! Азиада дегені несі екен?
— Ой, қарағым. Ол бір ұзақ әңгіме! Баяғыда біздің елде спорттан жарыс өтіп, сол Азиада болған. Сол жылы туған біраз балаға Азиада деп ат қойды соның құрметіне. Ана Саммит шал да елде алғаш саммит өткенде туыпты.
— Ал сіздің атыңызды кім қойды?
— Кім қоюшы еді, әке-шешем де! Ел енді есін жиып жатқанда құлағымызға Жанель, Амелья, Сабина, Альбина деген есімдер тосын әрі жақсы естіліп тұрды да, аты өзгерсе заты да өзгеретіндей топырлатып қоя бердік қой. Енді, міне, отырысымыз мынау! Эльенора әже болып!
— Күлкілі, иә! Сонда мен кейін Тэмберлейнк ата болам ба?
— Енді амалың қайсы? Бала күнінде қартаймайтындай көрдік те, қойдық қой…

Қанағат Әбілқайыр «Періштелер жоқ жерде»

Қыздар! Сендер қандай ғажап жансыңдар, шіркін! Жаудырай қадалған қап-қара көздерің мен жанды еріткен көмірдей шаштарың, иықтарыңда толқындай тулаған, білектей бұрымдарың қандай әсем еді сендердің. Өзеннің құба талындай солқылдаған бойларың неткен көркем, апырау.

Әзілхан Нұршайықов «Махаббат қызық мол жылдар»

Ақын – екі дүние елшісі. Ол кейде пенде қатарына түсіп, кейде Періште қанатында ұшып жүреді. Алланың азат құсы да бір, ол да бір.
Алланың азат құсы аспаннан жерге түсіп азапты ғұмыр кешіп жүрсе – қанатынан қайырылғаны, қадірінен айырылғаны. Күндердің күнінде бәрібір өзінің мейірімді мекеніне ұшып кетеді. Наласы да, тобасы да ішінде…
Өлеңі қалып, өзі кеткен ақында өлім болмайды. Абай әлемін, Мағжан мұңын, Мұқағали мұратын, Жұмекен жұмбағын, Төлеген төркінін, Жұматай жұмағын таныған жұрт – ардақтауға, абзалдауға тұратын ұлт.

Исрайл Сапарбай «Абай пайғамбар емес»

— Қалай ойлайсың, қазақ қамшыны неге төрге іледі? — деп сұрайды менен Ернар.
— Қамшы — шаңырақтың киесі, ошақтың қорғанышы. «Жын-шайтан жуымасын» деп ілген, — деп жауап беремін мен.
Ол мырс етеді:
— Әйелі күнде көріп, байынан қорықсын деп ілген.
— Байдан қорықпай, құрметтеу керек деп ойлаушы ем.

Әсел Төлепберген «Таңбалы жол»

«Кітапты сүйіп оқы, Көңілге түйіп оқы».

— Өмірде де сол, алдан не тосатынын білмейсің, — деп ол шаңытқан көкжиекті нұсқайды. — Бірақ бір орында тұрып қалмай, әлдебір таңбаны бағдар ғып жүре беру керек...

Әсел Төлепберген «Таңбалы жол»

— Осы біздің несие қашан бітетін еді? — дедім. Сөйтсем:
— Үстіміздегі жылдың аяғында, — дейді. «Дұрыс түсінбей қалдым ба?» деп қайта сұрадым.
— Үс-ті-міз-де-гі!
— Сонда ол қай жыл?
— Биыл! Биыл бітеді. Не болған саған?
Күйіп кеттім.
— Оны үстімізге шығармай-ақ, биыл деп айтсаң болмай ма? Сонда өткен жылды не дейсіңдер? Ол да үстімізде ме, әлде астымызда қалды ма?

Қанағат Әбілқайыр «Періштелер жоқ жерде»

— «Ыңғайлы-ыңғайсыз» деп аяқкиімге айтады. Әйелге ең бастысы — өз адамын тауып, бақытты өмір сүру.
— Ема-а-а-а, — ол бетін тыржитады, — романдарды көп оқыған соң осы енді. Әйелге сүйеніш керек, сосын да бай адамды іздейді. Әйелдің табиғаты ол.
— Әйелдерге не керегін түсінбейсің. Қазір заман басқа, әйелдер өздері-ақ ақша табады...

Әсел Төлепберген «Таңбалы жол»

Өткен өмір – ұмтылған түстей ғана,
Енді бізге ешкім де түспейді ара.
...Өтіп кетер ме екенбіз бұл өмірден,
Күбірлесіп екеуміз іштей ғана.

Ерлан Жүніс «Кездесу»

Көк аспаннан бара жатыр,
Өмірімнің жұлдызы ағып...

Есенқұл Жақыпбек

Бірақ қазіргі тірлігі күйкі, мимырт. Уақыт өтіп барады, тындырған түгі жоқ. Мәселен, кеше түстен бүгінгі түске дейінгі бір тәулік ішінде не бітірді? Жарайды, уақа емес, емтиханнан шаршаған шығарсың. Ал сонда бос кеткен күнің осы ғана ма? Мұндай күннің талайы кеткен жоқ па… Қор боп, жылап кетіп жатқан жоқ па… Өстіп кете бермек пе? Сонда отызға келгенде, қырыққа келгенде кім боласың? Елуге не бетіңмен жетесің? Елуге жете қойсаң жақсы, үлесіңе берілген өмір өлшеулі, одан әлдеқайда аз болса қайтпексің? Тағдырдың пешенеге жазған еншісі қарашы жұрттан өзгеше болса, өзгеше екеніне сенімді болсаң неге еңбек етпейсің, неге жан қинап терлемейсің? Бар ойы – қарын қамынан аспаған қаса наданнан не айырмаң бар?

Мұхтар Мағауин «Көк мұнар»

Жасырынып біреуден… Қашып… Тоңбай…
Жатсам деп ем самарқау тасып-толмай…
Мүмкін емес екен ғой жүрек барда
Өмір сүріп біреуге ғашық болмай...

Танакөз Толқынқызы

– Кейде өстіп көзіме жас толатыны бар, әпкетай.
– Ыстық жас ажарлы бетке әжім түсіреді. Қолыңнан келсе жыламасқа тырыс, бауырым.
– Адам әдейі жылай ма, әпке?
– Иә… қазандағы су жалын өтсе ғана қайнайды.

Әбділда Тәжібаев «Майра»

Өмір деген қызық, кейде ол адам тағдырымен сүт құятын тостағанмен ойнаған мысық сияқты ойнайды, мазақ қылады, кейде таң қараңғысын түре кеп, терезеден бетіңе түскен күн сәулесі тәрізді күле қарайды.

Сәуірбек Бақбергенов «Ақ боз атты ару»

Сен білесің,
жан білмес сырларымды,
өзім шеше алмайтын жұмбағымды,
Ешбір адам көрмеген белгілерді,
Еш жинаққа енбеген жырларымды.

Ерлан Жүніс «Сен білесің»